Lực lượng chức năng tỉnh Vĩnh Long đang làm rõ vụ tai nạn giao thông xảy ra trên Tỉnh lộ 908 làm một người đàn ông tử vong.
Theo đó, vào khoảng 18h11 ngày 18/4, một bé trai khoảng 5 tuổi trong lúc chơi bóng bên lề đường Tỉnh lộ 908 đã vô tình đá quả bóng văng ra giữa lộ đúng lúc anh N.T.H (50 tuổi) chạy xe máy ngang qua.
Cú va chạm khiến người đàn ông mất lái, ngã xuống và không bao giờ có thể đứng dậy nữa. Dù được đưa đi cấp cứu ngay nhưng do chấn thương quá nặng, nạn nhân qua đời vào sáng hôm sau.
Bé trai đá bóng ra đường khiến người đi xe máy tử vong.
Nỗi đau người ở lại
Trong căn nhà cấp 4 đơn sơ, không có đồ gì gọi là giá trị, chị Trần Thị Thu Hương (vợ anh H.) vẫn chưa hết bàng hoàng. Chia sẻ trên báo Tiền phong, chị Hương cho biết, hôm đó, chị và con gái thứ 2 (23 tuổi) đang đi làm công nhân ở TP.HCM thì nhận được điện thoại báo chồng gặp tai nạn, bị thương nặng phải cấp cứu ở Cần Thơ. Hai mẹ con chị tức tốc bắt xe về, nhưng khi tới nhà thì nhận tin anh đã không qua khỏi ở viện, do chấn thương quá nặng.
Vợ chồng chị Hương có 3 người con. Nỗi đau nhân đôi với người ở lại, khi chỉ chưa đầy 2 tháng trước (12 Tết), con gái lớn (25 tuổi) của anh chị cũng qua đời sau thời gian dài chống chọi với bệnh tật, nay tới lượt anh H. bỏ lại vợ con.
Chị Hương cho biết, sau khi kết hôn, anh chị chỉ có đất để cất nhà, không có đất sản xuất nên cả 2 vợ chồng nhiều năm qua chỉ đi làm thuê, làm mướn, cố gắng tích cóp để nuôi 3 con. Trong đó, đứa lớn từ khi sinh ra đã mắc nhiều bệnh, không tự sinh hoạt được, suốt 25 năm luôn phải có người thân hỗ trợ, chăm sóc. Do vậy, bao tích cóp đều dồn hết cho các con, quá nửa đời người, trong căn nhà cấp 4 đơn sơ, chiếc tủ lạnh có lẽ là vật dụng giá trị nhất.
Căn nhà gia đình anh H., chị Hương. Ảnh: Tiền phong
Để tìm lối thoát khỏi cuộc sống cơ cực, gần 1 năm trước, chị Hương lên TP.HCM làm công nhân, hằng tháng gửi tiền về cho chồng nuôi 3 con.
Sau khi đứa đầu mất, chị Hương đưa con gái thứ 2 (23 tuổi, chỉ học hết lớp 9) theo mình lên TP.HCM làm công nhân, con trai út (12 tuổi) đang học lớp 5 ở lại quê với anh H.
Anh H. làm thợ hồ, khoảng 1 tuần nay, anh xin được vào làm cho một công ty trong khu công nghiệp ở Cần Thơ. Ngày ngày, anh đi xe máy rồi bắt đò vượt sông Hậu qua Cần Thơ làm việc, chiều lại về. Rồi tai nạn ập tới. Giờ đây, chồng mất, con gái lớn không còn, chị Hương dự định sẽ nghỉ làm công nhân để ở nhà chăm sóc 2 con, hương khói cho chồng con.
Chị Hương cho biết, tai nạn đã xảy ra là điều không may, cũng không muốn làm khó ai, nên gia đình không khiếu nại hay đòi hỏi gì từ phía gia đình cháu bé đá bóng gây tai nạn. Còn việc xử lý vụ tai nạn ra sao tiếp theo tùy vào cơ quan chức năng thực hiện. Sau tai nạn, gia đình cháu bé đá bóng, chủ nhà nơi bé đá bóng có đến nhà chị Hương chia buồn, và hỗ trợ 40 triệu đồng để lo tang lễ.
Cuộc sống phía trước của ba mẹ con chị Hương đầy khó khăn. Ảnh: Tiền phong
Trẻ gây tai nạn, trách nhiệm thuộc về ai?
Dưới góc độ pháp lý, Thạc sỹ - Luật sư Nguyễn Văn Duy - Giám đốc Công ty Luật TNHH Hoàng Duy và Cộng sự đã có trao đổi với Đời sống & Pháp luật về tình huống này.
Theo luật sư Duy, trong vụ việc trên, vấn đề khiến nhiều người quan tâm là người giám hộ (cha, mẹ) hoặc người trực tiếp trông giữ trẻ tại thời điểm đó có phải đối diện với án hình sự về tội Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng hoặc Vô ý làm chết người hay không?
Đây là câu hỏi mà nhiều người đang đặt ra. Theo nam luật sư, cơ quan điều tra hoàn toàn có cơ sở để xem xét trách nhiệm hình sự của người trực tiếp trông giữ trẻ theo Điều 128 BLHS 2015 về tội Vô ý làm chết người.
"Việc để một đứa trẻ 5 tuổi — hoàn toàn chưa có khả năng nhận thức nguy hiểm — chơi bóng sát tỉnh lộ đang có xe lưu thông là hành vi thiếu thận trọng có thể nhận thức trước được hậu quả. Điều đó không có nghĩa là chắc chắn sẽ bị khởi tố. Điều quan trọng là cơ quan điều tra phải làm rõ: Ai là người thực sự đang trông giữ trẻ tại thời điểm đó, và người đó có đủ điều kiện để ngăn chặn nhưng đã không làm hay không?
Trong clip có ghi lại cảnh người lớn cùng "chuyền bóng" với bé trước khi sự việc xảy ra. Vậy hành vi này có được coi là "tạo ra nguồn nguy hiểm" hoặc vi phạm quy định về an toàn giao thông đường bộ, dẫn đến việc bị truy cứu trách nhiệm hình sự hay không?, luật sư Nguyễn Văn Duy nêu rõ cần phân biệt rõ 2 trường hợp. Nếu người chuyền bóng chính là người được giao trông giữ trẻ, họ hoàn toàn có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự theo Điều 128 như đã nói.
Còn nếu đó chỉ là người qua đường hoặc hàng xóm chơi cùng nhất thời — không có nghĩa vụ pháp lý trông giữ — thì rất khó cấu thành tội hình sự. Tuy nhiên, luật sư Dung cho rằng hành vi chơi bóng trên lòng đường hay sát tỉnh lộ vẫn là vi phạm hành chính theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024.
Trường hợp nếu người đang chơi bóng cùng đứa trẻ không phải là cha mẹ (ví dụ: hàng xóm, người thân khác), thì trách nhiệm bồi thường sẽ thuộc về cha mẹ đứa trẻ hay người trực tiếp quản lý đứa trẻ lúc đó?, luật sư Nguyễn Văn Duy cho biết: Điều 586 BLDS quy định rõ: Trẻ dưới 6 tuổi gây thiệt hại thì cha mẹ bồi thường toàn bộ. Nhưng Điều 599 bổ sung một ngoại lệ quan trọng: Nếu tại thời điểm xảy ra sự việc, trẻ đang do người khác quản lý — ông bà, hàng xóm, người thân — thì người đó chịu trách nhiệm bồi thường trước; chỉ khi họ không có khả năng bồi thường đủ thì cha mẹ mới chịu phần còn lại.
Nếu cả hai cùng có lỗi, tòa có thể xác định trách nhiệm liên đới.
Về nghĩa vụ bồi thường trong trường hợp này, luật sư Nguyễn Văn Duy nêu rõ: Theo Điều 591 BLDS 2015, thiệt hại về tính mạng bao gồm chi phí cứu chữa thực tế, chi phí mai táng theo phong tục, thu nhập bị mất trong thời gian nạn nhân điều trị, tiền cấp dưỡng cho những người mà nạn nhân đang có nghĩa vụ nuôi dưỡng — ví dụ con nhỏ, cha mẹ già — và đặc biệt là khoản bù đắp tổn thất tinh thần.
"Khoản bù đắp tinh thần theo quy định hiện hành tối đa là 100 lần mức lương cơ sở — tương đương khoảng 234 triệu đồng theo mức lương cơ sở 2.340.000 đồng hiện hành."
Đây là mức trần luật định, thực tế tòa thường căn cứ vào hoàn cảnh cụ thể để quyết định trong khoảng phù hợp.
Trả lời câu hỏi hành vi để trẻ em chơi bóng dưới lòng đường hoặc sát mép đường tỉnh lộ vi phạm quy định nào? Mức xử phạt hành chính đối với người lớn trong trường hợp này là bao nhiêu?, luật sư Nguyễn Văn Duy cho biết: Khoản 3 Điều 35 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 nghiêm cấm hành vi chơi thể thao, tụ tập đông người trên đường bộ. Người lớn để trẻ chơi bóng trong khu vực lòng đường hoặc sát mép tỉnh lộ là vi phạm quy định này.
Mức xử phạt hành chính theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP — có hiệu lực từ đầu năm 2025 với mức phạt tăng đáng kể so với trước — dao động từ 100.000 đến 300.000 đồng đối với hành vi chơi thể thao gây cản trở giao thông. Tuy nhiên nếu hành vi gây hậu quả nghiêm trọng, đây chỉ là cơ sở xử lý hành chính song song, không thay thế trách nhiệm hình sự hay dân sự.
Nếu kết quả điều tra cho thấy người lái xe máy cũng có một phần lỗi (ví dụ: chạy quá tốc độ, không chú ý quan sát), thì việc xác định lỗi hỗn hợp sẽ ảnh hưởng như thế nào đến mức bồi thường dân sự? Về vấn đề này, luật sư Nguyễn Văn Duy: Vấn đề lỗi hỗn hợp được quy định tại Điều 585 khoản 2 BLDS 2015. Nguyên tắc là mỗi bên chỉ bồi thường tương ứng với mức độ lỗi của mình.
"Nếu điều tra cho thấy người lái xe chạy quá tốc độ quy định, phần thiệt hại tương ứng với lỗi của nạn nhân sẽ do gia đình nạn nhân tự chịu — tòa sẽ giảm trừ khoản này khỏi nghĩa vụ bồi thường của phía cha mẹ đứa trẻ", luật sư Duy nói.
Ví dụ, nếu tòa xác định lỗi của người trông giữ trẻ là 70%, lỗi phía nạn nhân là 30% do phóng nhanh, thì cha mẹ đứa trẻ chỉ bồi thường 70% tổng thiệt hại đã được tính toán.
Nói về những thắc mắc là quả bóng trong trường hợp này có được xem là "vật cản" trên đường giao thông không? Việc để quả bóng văng ra đường do sự bất cẩn của người quản lý trẻ em sẽ được định tính là lỗi cố ý hay lỗi vô ý trong quản lý nguồn nguy hiểm?, luật sư Nguyễn Văn Duy cho hay: Quả bóng bản thân không phải vật cản cố định theo định nghĩa pháp lý thông thường. Tuy nhiên, khi bóng đang nằm hoặc lăn giữa lòng đường thì nó tạm thời trở thành vật cản thực tế, và hành vi để bóng văng ra đường chính là hành vi gián tiếp tạo ra vật cản đó.
Về dạng lỗi: Đây không phải lỗi cố ý — không ai chủ đích gây tai nạn. Theo Điều 11 BLHS 2015, đây là lỗi vô ý vì cẩu thả: Người trông giữ trẻ lẽ ra phải và có thể nhận thức được nguy hiểm khi để trẻ chơi sát tỉnh lộ, nhưng đã không làm điều đó.
