Vì sao hàng trăm bị hại không muốn làm bị hại trong phi vụ Hậu ‘Pháo’ lừa 7.000 tỉ?

Trong phiên tòa phúc thẩm xét xử hai cựu thiếu tướng quân đội và Nguyễn Văn Hậu (Hậu "Pháo") diễn ra ngày 3-7, nhiều bị hại còn bày tỏ không muốn nhận tiền bồi thường và đề nghị tòa công nhận các hợp đồng đã ký với Tập đoàn Phúc Sơn.

Đối đáp lại, đại diện Viện kiểm sát giữ nguyên cáo buộc Nguyễn Văn Hậu phạm tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản, đồng thời bác quan điểm cho rằng các nhà đầu tư là bên thứ ba ngay tình.

Nhà đầu tư cho rằng mình không bị lừa, không phải bị hại

Sau khi đại diện Viện kiểm sát quân sự Trung ương công bố quan điểm luận tội và đề nghị mức án các bị cáo, chiều 3-7 luật sư cùng đại diện hàng trăm nhà đầu tư tham gia phần tranh luận.

Một diễn biến gây chú ý tại phiên tòa là phản ứng của gần 400 nhà đầu tư - những người được cơ quan tố tụng xác định là bị hại trong vụ án.

Trái với diễn biến thường thấy ở các vụ án lừa đảo, suốt quá trình xét hỏi và trong phiên tranh luận, nhiều nhà đầu tư liên tục khẳng định họ không bị lừa, không yêu cầu bị cáo Nguyễn Văn Hậu (cựu Chủ tịch Tập đoàn Phúc Sơn) bồi thường như quan điểm của Viện kiểm sát.

Trong khi đó, Viện kiểm sát xác định cựu Chủ tịch Tập đoàn Phúc Sơn chiếm đoạt hơn 7.000 tỉ đồng, nên đề nghị bị cáo phải bồi thường cho các nhà đầu tư.

Theo đại diện nhóm hơn 150 nhà đầu tư, việc họ ký kết hợp đồng được thực hiện với pháp nhân là Tập đoàn Phúc Sơn chứ không phải cá nhân Nguyễn Văn Hậu. Vì vậy, nghĩa vụ hoàn thành dự án, giao đất cho khách hàng phải thuộc về doanh nghiệp.

Nhóm nhà đầu tư cho rằng trong quá trình giao kết hợp đồng không có yếu tố gian dối. Dự án được giới thiệu công khai, dựa trên nhiều văn bản, quyết định liên quan đến quy hoạch, giao đất mà khách hàng có thể tiếp cận.

Họ cũng lập luận rằng ông Hậu không có mục đích chiếm đoạt tài sản của khách hàng. Số tiền huy động được, theo các nhà đầu tư, đã được doanh nghiệp sử dụng để đầu tư hạ tầng, giải phóng mặt bằng, nộp tiền sử dụng đất và triển khai dự án.

Theo các nhà đầu tư, nếu Hậu sử dụng tiền của khách hàng sai mục đích hoặc chuyển sang đầu tư dự án khác thì đó là trách nhiệm của doanh nghiệp với công ty, chứ không làm thay đổi bản chất quan hệ dân sự giữa doanh nghiệp với khách hàng.

Nhiều người còn cho rằng con số hơn 7.000 tỉ đồng mà Viện kiểm sát xác định mới chỉ phản ánh số tiền đã nộp, chưa tính đến thiệt hại do mất cơ hội đầu tư suốt hơn 10 năm qua.

Theo họ, đất được mua từ hơn một thập niên trước, đến nay giá trị đã tăng nhiều lần. Nếu các hợp đồng bị tuyên vô hiệu và khách hàng chỉ được nhận lại số tiền đã đóng thì quyền lợi sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng, trong khi dự án vẫn có thể tiếp tục được triển khai.

Từ đó, các nhà đầu tư đề nghị hội đồng xét xử công nhận hiệu lực các hợp đồng đã ký, đồng thời làm rõ dòng tiền khách hàng đã nộp cho doanh nghiệp được sử dụng ra sao và ai là người hưởng lợi trong suốt thời gian qua.

Đồng quan điểm, luật sư bảo vệ quyền lợi cho hàng trăm nhà đầu tư đề nghị tòa xác định họ là bên thứ ba ngay tình thay vì bị hại.

Theo luật sư, trước khi ký hợp đồng, khách hàng đã kiểm tra nhiều hồ sơ, quyết định về quy hoạch, giao đất có xác nhận của cơ quan nhà nước nên hoàn toàn có cơ sở để tin tưởng tính hợp pháp của dự án, "không thể biết và cũng không buộc phải biết những sai phạm phát sinh sau này".

Viện kiểm sát: Nguyễn Văn Hậu lừa đảo, còn nhà đầu tư là bị hại

Đối đáp với quan điểm của các nhà đầu tư và luật sư, đại diện Viện kiểm sát quân sự Trung ương giữ nguyên cáo buộc Nguyễn Văn Hậu phạm tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Theo Viện kiểm sát, khu đất tại sân bay Nha Trang thời điểm đó chưa đủ điều kiện để triển khai dự án như quảng cáo. Bị cáo biết rõ tình trạng pháp lý khu đất mới dừng ở chủ trương, chưa hoàn tất các thủ tục thu hồi, giao đất nhưng vẫn chỉ đạo nhân viên quảng bá dự án đã đầy đủ pháp lý để ký hợp đồng và huy động vốn từ khách hàng.

Đại diện cơ quan công tố cho rằng chính hành vi trên của Hậu đã cấu thành yếu tố gian dối, khiến các giao dịch dân sự vô hiệu. Vì vậy, Hậu phải có trách nhiệm bồi thường toàn bộ thiệt hại do hành vi phạm tội gây ra.

Viện kiểm sát cũng bác quan điểm cho rằng các nhà đầu tư là bên thứ ba ngay tình. Theo cơ quan công tố, khi hành vi của bị cáo được xác định là lừa đảo thì tư cách tố tụng của người mua đất phải là bị hại theo quy định pháp luật.

"Việc các bị hại từ chối nhận tiền bồi thường là quyền của họ, nhưng cơ quan tiến hành tố tụng vẫn có trách nhiệm xác định đúng bản chất vụ án và giải quyết trách nhiệm dân sự theo quy định", đại diện Viện kiểm sát nêu quan điểm.

Trong phần luận tội buổi sáng cùng ngày, Viện kiểm sát cũng xác định mọi hoạt động của Tập đoàn Phúc Sơn đều do Nguyễn Văn Hậu chi phối. Do đó, trách nhiệm bồi thường thuộc về bị cáo Hậu.

Ngoài việc đề nghị xử lý trách nhiệm hình sự đối với các bị cáo, Viện kiểm sát còn kiến nghị tỉnh Khánh Hòa tiếp tục hoàn thiện các thủ tục cần thiết để đưa dự án tại khu sân bay Nha Trang vào khai thác theo quy định.

Trong quá trình đại diện Viện kiểm sát nêu quan điểm đối đáp, phía dưới nhiều nhà đầu tư không giữ được bình tĩnh bày tỏ cảm xúc phản đối, khiến chủ tọa nhiều lần phải yêu cầu họ giữ trật tự.

Kết thúc phần tranh luận, hội đồng xét xử cho biết sẽ nghị án kéo dài và dự kiến tuyên án vào chiều 6-7.