Cái chai có tảo và hàu bám bên ngoài có miệng quá nhỏ so với kích thước con ghẹ - Ảnh: HAJIME SATO
Con ghẹ được phát hiện trong một chai nhựa đựng rượu Shaoxing đang nổi trên mặt biển, cách đảo Sesoko (Okinawa, Nhật Bản) khoảng 500m, theo trang phys.org ngày 2-7.
Nhóm nghiên cứu thuộc Đại học Hiroshima (Nhật Bản) đã rất ngạc nhiên khi phát hiện kích thước của con ghẹ lớn hơn nhiều so với miệng chai.
Khi thu thập mẫu vào tháng 7-2022, họ đo được con ghẹ dài hơn 4cm, rộng hơn 8,8 cm và nặng khoảng 42g, trong khi đường kính miệng chai chỉ khoảng 2,4 cm. Điều đó đồng nghĩa con ghẹ không thể chui vào chai với kích thước hiện tại.
Để giải mã bí ẩn này, nhóm nghiên cứu đã phân tích DNA trong dạ dày của con ghẹ và kiểm tra các sinh vật bám trên vỏ chai nhằm ước tính thời gian chai trôi nổi ngoài biển.
Kết quả cho thấy con ghẹ nhiều khả năng đã chui vào chai khi còn rất nhỏ. Trong suốt khoảng hai tháng sau đó, nó tiếp tục sinh trưởng bên trong "chiếc bẫy" nhựa bằng cách săn các loài cá con tụ tập quanh chai và ăn cả tảo phát triển bên trong chai.
Khi lớn dần, cơ thể con ghẹ vượt quá kích thước miệng chai và không còn khả năng thoát ra ngoài.
Theo nhóm nghiên cứu, đây không phải là trường hợp cá biệt. Trước đó, nhiều báo cáo quanh vùng biển Nhật Bản cũng ghi nhận cua ghẹ hoặc các loài giáp xác khác bị mắc trong chai nhựa và các vật chứa do con người bỏ lại.
Tuy nhiên, phần lớn các nghiên cứu về ô nhiễm nhựa đại dương lâu nay chủ yếu tập trung vào những hình ảnh quen thuộc như rùa biển nuốt túi nhựa, chim biển mắc dây câu hay hải cẩu bị quấn trong lưới đánh cá.
Nghiên cứu mới cho thấy rác thải nhựa còn có thể tạo ra những "cái bẫy sinh trưởng".
Ban đầu, chai nhựa trở thành nơi trú ẩn an toàn, thậm chí thu hút cá con và tảo, tạo nguồn thức ăn dồi dào cho ghẹ. Nhưng chính điều kiện thuận lợi đó lại khiến con vật phát triển đến mức không thể chui ngược ra ngoài, cuối cùng bị giam cầm trong chiếc chai.
Nhóm nghiên cứu cho rằng phát hiện này là lời nhắc nhở rằng những vật dụng nhựa tưởng chừng vô hại sau khi bỏ đi có thể gây ra những tác động bất ngờ đối với các sinh vật nhỏ trong đại dương.
Đồng thời, trường hợp của con ghẹ cũng cho thấy khả năng thích nghi và sức sống đáng kinh ngạc của động vật biển, dù phải tồn tại trong một môi trường hoàn toàn không được tạo ra cho chúng.
Nghiên cứu công bố trên tạp chí Ecosphere.
